Görme Engelli

Görme Engelli Çocuğu Olan Ailelere Öneriler

Görmeyen çocuklar da bütün gören çocukların geçtiği aşamalardan geçerek büyüyecektir. Gören çocuklar hangi davranışları ve gelişim özelliklerini gösteriyor ise görmeyen çocuklar da aynı davranış ve özellikleri gösterecektir. Bazı davranışlar aslında o yaşın özelliği olarak ortaya çıkmakta ise de, anne babalar, bunların hemen çocuğun görmemesinden kaynaklandığını zannedip telaşa kapılmaktadır.

 Görmeyen çocuklar da bütün gören çocukların geçtiği aşamalardan geçerek büyüyecektir. Gören çocuklar hangi davranışları ve gelişim özelliklerini gösteriyor ise görmeyen çocuklar da aynı davranış ve özellikleri gösterecektir. Bazı davranışlar aslında o yaşın özelliği olarak ortaya çıkmakta ise de, anne babalar, bunların hemen çocuğun görmemesinden kaynaklandığını zannedip telaşa kapılmaktadır. Bazen de kendi çocuk büyütme yöntemlerinin hatalarını çocuklarının görmemesine atfetmektedirler. Bu nedenle, ilk önce ‘çocuğun gelişim özellikleri’ öğrenilmeli ve karşılaşılan güçlüklerde çocuğunuzun görmemesine sığınılmamalıdır. Diğer önemli nokta ise; ailelerin beklenti düzeylerinin yüksek olmasıdır. Görmeyen çocuktan, henüz ulaşmadığı aşamanın özellikleri beklenmemelidir. Aksi takdirde, hem kendileri hem de çocuk stres yaşamaktadır. Bir davranış veya becerinin ortaya çıkabilmesi, çocuğun bünyesinin yeterince gelişmiş olmasına bağlıdır. Ancak o zaman sunulan olanaklar etkili ve yararlı olur. Çocuğunuzdan yapmaya hazır olmadığı şeyleri beklemeniz, onu hırçın ve inatçı yapar. Çocuğunuz sizin istediğiniz hızda değil, doğuştan getirdiği büyüme hızında gelişecektir. Her çocuğun büyüme hızı birbirinden farklıdır; bir beceriyi biri 2 ay önce, diğeri 3 ay sonra yerine getirebilir. Sizin çocuğunuz geri kaldı zannedip telaşlanmayın, ama gereken olanakları sunmaya devam edin. Görmeyen çocuğunuzla ilgili şu noktaları göz önünde bulundurmalısınız:

 

- Gören çocukların kendi kendilerine öğrendikleri şeyler için, görmeyen çocuğunuzun mutlaka sizin desteğinize ihtiyacı vardır.

 

- Çocuğunuzda görmenin yerini, özellikle okul öncesi dönemde dokunma duyusu alır. Dış dünyayı görerek tanımak yerine, elleri ve dokunma duyusuyla tanır; bu sayede zihninde kavramlar gelişir. Görmeyen bebekler cisimleri daha sıklıkla ağızlarına götürürler.

 

- İleride pek çok faaliyetin iki el kullanılarak yapılacağını unutmayın. O sebeple çocuğun ellerini göğüs hizasında birleştirmesi, sallanan bir oyuncağı iki eliyle yakalaması çok önemli faaliyetlerdir.

 

- Gören bebeklerin kendi kendilerine yaptıkları el ile ayak yakalama oyunlarını görmeyen bebeğinize siz yaptırın; tek el ile ayak yakalama, iki el ile tek ayağı yakalama, çapraz el ve ayak yakalama gibi. Bu hareketler çocuğun vücudunun kısımlarını tanımasına yardım edeceği gibi, zihninde mesafe kavramının gelişmesine de temel oluşturur.

 

- Bebeğinize sadece penye, fanila veya zıbın giydirmeyin. Yünlü, pazen, patiska  ne kadar çeşitli kumaş tenine değerse, dokunma duyusu ve kavram haritası o kadar zengin olur.

 

- Görmeyen bebekler kendi kendilerine emeklemezler. Gören bebekler hoşlarına giden bir nesneye ulaşmak için çaba gösterirler; görmeyen bebeklerin ise buna teşvik edilmeleri gerekir.

 

- Görmeyen çocukların çok sık başlarını öne eğerek durdurdukları görülür. Bunu önlemek için bebeğinizi sadece sırt üstü yatırmaya alıştırmayın. İhtiyaçları karşılandığı ve keyifli olduğu zamanlarda bebeğinizi yüzükoyun yatırın ve siz yüksekte oturun. Ona yüksekten konuşun, oyunlar yapın, böylece boynunu yukarı kaldırma ve tutma egzersizleri yaparak boyun kaslarını geliştirmesini ve başını dik tutmasını sağlamış olursunuz.

 

- Bebeğinize yastıklar yapın ve içini (nohut, fasulye, pirinç, mercimek gibi) farklı cisimlerle doldurun. Bebeğinizin bu farklı yastıklar üzerinde yüzükoyun ve sırtüstü yatarak değişik dokunma uyaranlarına maruz kalmasını sağlayın. Böylece bebeğiniz sert- yumuşak, iri-ufak kavramlarını hissederek öğrenebilecektir.

 

- Yürümesi için, onu sizin teşvik etmeniz gerekmektedir. Yürüdükten sonra koşma, zıplama, diz bükme, eğilme, çömelme, kol kaldırma, kol uzatma gibi değişik hareketleri siz öğretmelisiniz. Bunları öğretirken; siz o hareketi kendi elleriniz ile onun kol ve bacakları üzerinde yaptırmalısınız. Aynı zamanda hareketleri isimlendirmeli ve tarif etmelisiniz. Bunları görmediği için kendi başına öğrenemez.

 

- Çocuğunuzun ayak tabanları, beyne avuç içiyle eş değerde bilgi gönderir. Hava ve ısı şartlarına uygun olarak, çocuğunuzun çıplak ayak ile her yerde dolaşmasına izin verin; böylece zemin ve yüzey farklılıklarını öğrensin (Evde taş, parke, marley, fayans, mermer, halı, kilim; dışarıda çimen, toprak, kum, çakıl asfalt gibi). Aynı zamanda cisimlerin ince-kalın, soğuk-sıcak, sert-yumuşak, kısa-uzun, büyük-küçük gibi özelliklerini öğrensin. Son olarak, plastik, tahta, kumaş, cam, metal gibi cisimlerin yapıldığı maddeleri öğrensin.

 

- Dokunarak hissetmeden, sadece anlatılanları dinlemek görmeyen çocuk için hiçbir şey ifade etmez.

 

- Görmeyen çocuğunuzun dolaşmaktan, hareket etmekten korkmaması için evdeki batıcı, yaralayıcı, can yakıcı nesneleri toplayın.

 

- Çocuğunuz yeni yürümeye başladığında itilen, çekilen, ses çıkaran, hareket eden oyuncaklar alın. Tahta, kâğıt, karton, bez, plastik, metal gibi farklı malzemelerden yapılmış oyuncaklarla oynamasına özen gösterin.

 

- Çocuğunuzun el kaslarının gelişmesi için ona el ile sıkılan oyuncaklar alabilirsiniz.

 

- Çocukluk dönemi, özellikle 0-6 yaş tüm çocuklar için somut olarak yaşanılarak öğrenilen bir dönemdir. Görmeyen çocuğunuzun zihninde de somut yaşantılarla kavram oluşturabilirsiniz.

 

- Görmeyen çocukların müziğe ilgileri fazladır. Çocuğunuzun sadece müzik dinleyerek zamanını geçirmesine fırsat vermeyin. Hem zihninde kavram gelişimi sınırlı kalır, hem de gittikçe hareketsizleşir.

 

- 1-1,5 yaş civarlarında vücudunun büyük organlarını (kol, bacak, baş, karın); hem onun vücudunda hem de kendi vücudunuzda öğretin. Daha sonra başının bölümlerini (ağız, burun, kulak, saç, kaş, diş ve el parmakları) öğretin. Bütün bunları önceleri kendisinde, sonra karşısındaki kişide göstermelidir; isimlendirme çok daha sonra öğrenilir.

 

- Hemen hemen aynı sıralarda hayvan seslerini öğretebilirsiniz. En iyi öğrenmeyi sağlamak için gerçeğini dinletmeli, hatta mümkün olanları yoklatmalısınız.

 

- Gören çocuklar dış dünyadaki nesneleri bir bakışta görürler. Görmeyen çocuklar ise bir nesneyi ellerine aldıkları zaman bir parçasını, sonra diğerini, sonra sıra ile kalan kısımlarını anlarlar. Bu nedenle, parçadan bütüne doğru ilerlenir. Dolayısıyla görmeyenlerin zihninde kavramlar parçadan bütüne doğru gelişir. Görmeyen çocuklara bir şey öğretirken mutlaka parçadan bütüne doğru, aşama aşama öğretmelisiniz.

 

- Mekân algısı ve zihinsel harita geliştirebilmesi için önce kapıdan başlayarak, sonra duvarlar ve diğer eşyalarla birlikte ona odasını tanıtmalısınız. Evde eşyaların yerini sık sık değiştirmemeye özen göstermelisiniz.

 

- Çocuğunuzu parklara götürün, koşturun, kaydırın. Kendi başına hareket edebilmesi için bağımsız hareket yöntemlerinin öğretilmesi gerekmektedir.

 

- Yemek yeme becerilerini kazanabilmesi için kaşıkla yedirin; pütürlü yemek yemeye alışabilmesi için yemekleri püre şekline dönüştürmekten sakının.

 

- Görmeyen çocuklarda gelişen tikleri önlemek için, hareketsiz kalmasını ve canının sıkılmasını önleyin.

 

- Mümkün olduğu kadar onu her yaşta tüm vücudunu içeren hareketlere ve faaliyetlere yönlendirin.

 

Okunma 371 defa
Öğeyi Oyla
(0 oy)

Yorum Ekle

Lütfen Yorumlarınızın Küfür ve Hakaret İçerikli olmamasına ve Yasalar İle Ahlak Kurallarına Uygun Olmasına Özen Gösterin!

Today 5 Yesterday 3 Week 109 Month 181 All 10796

Currently are 8 guests and no members online

Kubik-Rubik Joomla! Extensions

Beğen, Paylaş ve Takip Et